ผู้หญิงกำลังปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับความหย่อนคล้อยของใบหน้า

ศัลยกรรมดึงหน้า เรื่องที่ควรรู้ก่อนทำ

ทำความเข้าใจขอบเขตการดึงหน้า ทางเลือกการผ่าตัด ค่าใช้จ่าย ระยะพักฟื้น และความเสี่ยง พร้อมประเด็นที่ควรถามแพทย์ เพื่อประกอบการตัดสินใจอย่างรอบคอบ

ศัลยกรรมดึงหน้าเป็นการผ่าตัดเพื่อปรับความหย่อนคล้อยของผิวหนังและเนื้อเยื่อใต้ผิวหนัง โดยเฉพาะบริเวณแก้มส่วนล่างและแนวกราม หากมีความหย่อนคล้อยบริเวณลำคอ แพทย์อาจพิจารณาการดึงคอร่วมด้วย ก่อนเลือกแนวทางผ่าตัด แพทย์จะประเมินบริเวณที่กังวล สภาพผิว สุขภาพ และความคาดหวังของแต่ละคน เพื่อกำหนดขอบเขตที่เหมาะสม การผ่าตัดไม่สามารถแก้ปัญหาผิวทุกชนิดหรือหยุดความเปลี่ยนแปลงตามวัยได้

เริ่มจากปัญหาและความพร้อม

ก่อนปรึกษาแพทย์ เตรียมข้อมูลเกี่ยวกับบริเวณที่กังวล ประวัติสุขภาพ และเวลาที่สามารถพักฟื้นได้ เพื่อช่วยให้การประเมินและวางแผนรักษาสอดคล้องกับความต้องการและข้อจำกัดของแต่ละคน

ผู้หญิงสังเกตผิวบริเวณแก้มและแนวกรามผ่านกระจก

ระบุจุดที่กังวล

สังเกตว่าปัญหาอยู่ที่แก้มหย่อน แนวกรามไม่ชัด หรือผิวบริเวณลำคอหย่อนคล้อย พร้อมบอกสิ่งที่อยากให้เปลี่ยน และสิ่งที่ต้องการคงไว้ แพทย์จะประเมินว่าการผ่าตัดตอบโจทย์หรือควรพิจารณาทางเลือกอื่น

การทบทวนรายการยาและประวัติสุขภาพร่วมกับแพทย์ก่อนผ่าตัดดึงหน้า

เตรียมข้อมูลสุขภาพ

เตรียมข้อมูลโรคประจำตัว ยา อาหารเสริม สมุนไพร ประวัติแพ้ยา และปัญหาจากการระงับความรู้สึก รวมถึงการสูบบุหรี่หรือใช้นิโคติน การฉีดสารเติมเต็ม ร้อยไหม และการผ่าตัดที่ผ่านมา โดยไม่หยุดหรือปรับยาเองก่อนปรึกษาแพทย์

วางแผนพักฟื้น

เผื่อวันหยุด การเดินทาง และวันตรวจติดตาม หากแพทย์อนุญาตให้กลับบ้าน ให้มีผู้พากลับบ้านและผู้ดูแลอย่างน้อยในคืนแรก หรือนานกว่านั้นตามคำแนะนำของทีมรักษา พร้อมแจ้งลักษณะงานและกิจกรรมประจำเพื่อวางแผนพักฟื้น

ก่อนผ่าตัด ทีมรักษาจะทบทวนประวัติสุขภาพและยา พร้อมพิจารณาการตรวจที่จำเป็น หากมีโรคประจำตัวที่ยังควบคุมได้ไม่ดี เช่น เบาหวานหรือความดันโลหิตสูง แพทย์อาจให้ควบคุมอาการก่อนพิจารณาผ่าตัด วิธีระงับความรู้สึกอาจเป็นการดมยาสลบ หรือการใช้ยาชาเฉพาะที่ร่วมกับยาระงับประสาทตามความเหมาะสม ควรสอบถามเหตุผล ทีมที่รับผิดชอบ และแผนดูแลหลังผ่าตัดให้ชัดเจน พร้อมรับคำแนะนำเป็นลายลักษณ์อักษรเรื่องการงดอาหารและน้ำ การใช้ยา และการงดสูบบุหรี่หรือใช้นิโคตินตามแผนเฉพาะบุคคล

ดึงหน้าช่วยอะไรได้บ้าง

ความหย่อนคล้อย ริ้วรอยตื้น และการสูญเสียความอิ่มเต็มของใบหน้า เช่น แก้มตอบ เป็นปัญหาที่อาจต้องใช้แนวทางรักษาต่างกัน ควรให้แพทย์แยกสาเหตุและอธิบายว่าการดึงหน้าช่วยส่วนใดได้บ้าง เพื่อกำหนดขอบเขตและความคาดหวังให้เหมาะสม

สิ่งที่การดึงหน้าช่วยได้

การผ่าตัดช่วยจัดตำแหน่งเนื้อเยื่อที่หย่อนคล้อยและจัดการผิวหนังส่วนเกิน เพื่อปรับความหย่อนบริเวณแก้มส่วนล่างและแนวกรามตามขอบเขตที่ประเมิน หากมีปัญหาลำคอร่วมด้วย ควรถามว่าต้องดึงคอหรือแก้ไขส่วนใดเพิ่มเติม และรวมอยู่ในแผนผ่าตัดแล้วหรือไม่

สิ่งที่ต้องประเมินเพิ่มเติม

ริ้วรอยตื้น สีผิวไม่สม่ำเสมอ และผิวเสียจากแดด ไม่ใช่ปัญหาหลักที่การดึงหน้าแก้ไข ส่วนแก้มตอบจากการสูญเสียความอิ่มเต็ม คิ้วตก หรือหนังตาหย่อน อาจต้องพิจารณาวิธีรักษาเพิ่มเติม ซึ่งอาจทำร่วมกันหรือแยกช่วงตามความเหมาะสม จึงควรตรวจสอบขอบเขตของแต่ละหัตถการให้ชัดเจน

ผลลัพธ์ขึ้นกับโครงสร้างใบหน้า คุณภาพผิว ขอบเขตการผ่าตัด และการฟื้นตัวของแต่ละคน ควรให้แพทย์อธิบายสิ่งที่คาดว่าจะดีขึ้น ข้อจำกัด และตำแหน่งแผลผ่าตัด หากใช้ภาพผลการรักษาประกอบการปรึกษา ควรพิจารณาระยะเวลาหลังผ่าตัดและหัตถการที่ทำร่วมด้วย โดยภาพของบุคคลอื่นไม่ใช่การรับประกันผลลัพธ์ของตนเอง

เปรียบเทียบขอบเขตการผ่าตัด

แนวทางต่อไปนี้แบ่งตามขอบเขตที่ผ่าตัด และบางแนวทางอาจทำร่วมกันได้ ชื่อหัตถการจึงไม่บอกแผนรักษาทั้งหมด ควรถามว่าจะแก้บริเวณใด จัดการเนื้อเยื่ออย่างไร มีแนวแผลตรงไหน และเหตุใดจึงเหมาะกับปัญหาของคุณ

แนวทาง	ขอบเขตโดยทั่วไป	ประเด็นที่ควรถาม
ดึงหน้าแผลจำกัด	อาจพิจารณาเมื่อความหย่อนคล้อยยังไม่มาก โดยใช้แนวแผลและขอบเขตการแก้ไขจำกัดกว่าการผ่าตัดที่ครอบคลุมหลายบริเวณ	แก้แก้มและแนวกรามได้เพียงใด ครอบคลุมลำคอหรือไม่ และข้อจำกัดต่างจากแผนผ่าตัดที่กว้างขึ้นอย่างไร
ดึงหน้าแบบดั้งเดิม	ปรับเนื้อเยื่อและผิวหนังตามขอบเขตที่ประเมิน แนวแผลโดยทั่วไปอาจเริ่มบริเวณไรผมขมับ ต่อรอบหูไปด้านหลัง ส่วนใต้คางอาจมีแผลเพิ่มเมื่อแก้ลำคอร่วมด้วย	จัดการเนื้อเยื่อชั้นใด แนวแผลจริงอยู่ตรงไหน และหัตถการที่ทำร่วมกันเพิ่มเวลา ความเสี่ยง หรือค่าใช้จ่ายอย่างไร
ดึงคอ	พิจารณาปัญหาผิวลำคอหย่อนและเนื้อเยื่อบริเวณใต้คาง อาจทำร่วมกับการดึงหน้าหรือวางแผนแยกตามความเหมาะสม	ปัญหาใต้คางเกิดจากผิว ไขมัน หรือเนื้อเยื่อส่วนใด ต้องมีแนวแผลเพิ่มเติมหรือไม่ และรวมอยู่ในราคาที่เสนอแล้วหรือยัง

SMAS เป็นชื่อระบบเนื้อเยื่อพังผืดและกล้ามเนื้อตื้นที่ช่วยพยุงใบหน้า ซึ่งมีเทคนิคจัดการได้หลายวิธี ส่วน Deep Plane เป็นชื่อแนวทางผ่าตัดที่ยกและจัดตำแหน่งเนื้อเยื่อโดยทำงานใต้ชั้น SMAS ในบางบริเวณ ทั้งสองคำจึงอธิบายคนละด้านของแผนผ่าตัด ไม่ควรตัดสินว่าวิธีใดเหมาะกว่าจากชื่อเพียงอย่างเดียว แต่ต้องพิจารณาขอบเขตจริง สุขภาพ ประวัติรักษา และประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องของแพทย์ร่วมกัน

วางงบประมาณให้ครบ

เปรียบเทียบใบเสนอราคาจากแผนรักษาที่มีขอบเขตใกล้เคียงกัน ทั้งบริเวณที่ผ่าตัด หัตถการร่วม วิธีระงับความรู้สึก การพักในสถานพยาบาล และการติดตามผล พร้อมแยกค่าใช้จ่ายที่รวมแล้วกับรายการที่อาจต้องจ่ายเพิ่ม เพื่อวางงบประมาณได้ครบก่อนตัดสินใจ

ค่าใช้จ่ายก่อนและวันผ่าตัด

ตรวจว่าราคารวมค่าปรึกษา การตรวจที่แพทย์เห็นว่าจำเป็น ค่าแพทย์ ค่าระงับความรู้สึก ห้องผ่าตัด อุปกรณ์ และยาที่ใช้ระหว่างรักษาหรือไม่ หากต้องพักค้างคืน ให้ระบุจำนวนคืนและค่าพักเพิ่ม ส่วนหัตถการที่ทำร่วมกันควรแยกขอบเขต เหตุผล และราคาให้ชัดเจนก่อนตกลง

ค่าใช้จ่ายหลังผ่าตัด

สอบถามค่ายากลับบ้าน การทำแผล การตัดไหมหากจำเป็น และการตรวจติดตาม ว่ารวมกี่ครั้ง ครอบคลุมถึงเมื่อใด และนอกเงื่อนไขคิดค่าใช้จ่ายอย่างไร เผื่อค่าเดินทาง ที่พัก ผู้ดูแล และรายได้ที่อาจลดลงระหว่างหยุดงาน พร้อมขอรายละเอียดแยกสำหรับการรักษาภาวะแทรกซ้อนและการผ่าตัดแก้ไข

หลังแพทย์ประเมิน ขอแผนรักษาและใบเสนอราคาเป็นลายลักษณ์อักษร โดยระบุรายการที่รวมและไม่รวม ยอดชำระ และเงื่อนไขที่อาจทำให้ค่าใช้จ่ายเปลี่ยน ตรวจสอบเงื่อนไขมัดจำ เลื่อนนัด ยกเลิก และคืนเงิน รวมถึงกรณีแพทย์ประเมินว่าควรเลื่อนหรืองดผ่าตัด ราคาโฆษณาอาจเป็นเพียงราคาเริ่มต้น จึงควรเปรียบเทียบจากแผนจริง และไม่ใช้ราคาหรือส่วนลดเพียงอย่างเดียวตัดสินคุณภาพและความปลอดภัย

พักฟื้นและติดตามผล

อาจวางแผนหยุดงานประมาณ 2–4 สัปดาห์เป็นกรอบเบื้องต้น แต่ระยะจริงขึ้นกับขอบเขตการผ่าตัด สุขภาพ ลักษณะงาน และการฟื้นตัวของแต่ละคน โดยให้แพทย์ประเมินก่อนกลับไปทำกิจกรรม การกลับไปทำงานได้ไม่ได้หมายความว่าแผลและผลลัพธ์เข้าที่แล้ว อาการบวมและรอยแผลยังอาจเปลี่ยนแปลงต่อเนื่องอีกหลายเดือน

ช่วงแรกหลังผ่าตัด

อาจมีอาการบวม ช้ำ ตึง หรือชา ก่อนกลับบ้านควรรับคำแนะนำเป็นลายลักษณ์อักษรเรื่องยา การทำความสะอาดแผล การดูแลผ้าพันแผลหรือสายระบายเมื่อมี และกำหนดตรวจติดตาม รวมถึงวันถอดอุปกรณ์หรือตัดไหมหากจำเป็น พร้อมเบอร์ติดต่อทีมรักษาทั้งในและนอกเวลาทำการ

กลับไปทำกิจกรรม

ให้แพทย์ประเมินการกลับไปทำงาน ขับรถ ออกกำลังกาย และเดินทางแยกตามกิจกรรม โดยคำนึงถึงอาการ ยาที่ใช้ และลักษณะงาน การทำงานเบาได้ไม่ได้หมายความว่าจะยกของหนักหรือออกแรงได้ทันที ควรเพิ่มกิจกรรมตามคำแนะนำ และมาตรวจตามนัดแม้รู้สึกดีขึ้นแล้ว

หากเลือดออกมากจนชุ่มผ้าปิดแผล บวมเพิ่มรวดเร็ว ปวดรุนแรงหรือมากขึ้น มีไข้ หนอง หรือแผลแยก ให้ติดต่อทีมรักษาทันทีโดยไม่รอวันนัด หากติดต่อไม่ได้ให้ไปโรงพยาบาลเพื่อประเมิน ส่วนอาการหายใจลำบาก เจ็บหน้าอก หรือเป็นลม ให้รับการช่วยเหลือฉุกเฉินทันที โดยไม่รอการตอบกลับทางข้อความหรือขับรถไปเอง พร้อมปฏิบัติตามคำแนะนำเฉพาะที่ได้รับจากทีมรักษา

ความเสี่ยงที่ควรคุยให้ครบ

การดึงหน้ามีความเสี่ยงจากทั้งการผ่าตัดและการระงับความรู้สึก โอกาสเกิดและความรุนแรงแตกต่างกันตามสุขภาพ ยาที่ใช้ และขอบเขตการรักษา ก่อนให้ความยินยอม ควรถามแพทย์ถึงความเสี่ยงเฉพาะของตนเอง ทางเลือก และแผนดูแลหากเกิดภาวะแทรกซ้อน โดยมีประเด็นสำคัญดังนี้

เลือดออก ของเหลวคั่ง และการติดเชื้อ: เลือดหรือของเหลวอาจสะสมใต้ผิวหนัง ส่วนเลือดคั่งอาจทำให้บวมและกดเนื้อเยื่อจนต้องรักษาเร่งด่วน การติดเชื้ออาจต้องใช้ยาหรือทำหัตถการเพิ่มเติมตามความรุนแรง
แผล ผิวหนัง และเส้นผม: อาจเกิดแผลหายช้า แผลเป็นนูนหรือกว้าง ผิวไม่เรียบหรือสีผิวเปลี่ยน และเนื้อเยื่อบางส่วนเสียหายจากเลือดมาเลี้ยงไม่เพียงพอ รวมถึงผมร่วงบริเวณแนวแผลที่อาจเป็นชั่วคราวหรือถาวร
ความรู้สึกและการเคลื่อนไหว: อาจมีอาการชาหรือความรู้สึกผิวเปลี่ยนไป ส่วนการบาดเจ็บของเส้นประสาทที่ควบคุมกล้ามเนื้ออาจทำให้ใบหน้าอ่อนแรงหรือเคลื่อนไหวไม่สมมาตรได้ชั่วคราวหรือถาวร อาการปวดหรือบวมที่ยืดเยื้อควรได้รับการประเมินติดตาม
การระงับความรู้สึกและภาวะแทรกซ้อนทั่วไป: มีความเสี่ยงจากการระงับความรู้สึก รวมถึงความเสี่ยงอื่นของการผ่าตัด เช่น ลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ และภาวะแทรกซ้อนของหัวใจหรือปอด ควรถามถึงการประเมินความเสี่ยงและแผนรับมือที่เหมาะกับตนเอง
ความไม่สมมาตรและผลลัพธ์ไม่ตรงคาด: รูปหน้า ตำแหน่งแผล หรือผลโดยรวมอาจไม่เป็นไปตามที่คาดหวัง ควรทราบช่วงเวลาที่เหมาะสมในการประเมินผล ทางเลือกหากต้องแก้ไข ข้อจำกัด และค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้อง โดยการแก้ไขไม่ได้รับประกันว่าจะได้ผลตามต้องการทั้งหมด

การเตรียมตัวและปฏิบัติตามคำแนะนำช่วยลดความเสี่ยงบางส่วน แต่ไม่ทำให้หมดไป การสูบบุหรี่เพิ่มความเสี่ยงต่อแผลหายช้าและเนื้อเยื่อเสียหาย ควรแจ้งโรคประจำตัว ประวัติแพ้ยา ปัญหาจากการผ่าตัดหรือระงับความรู้สึกครั้งก่อน รวมถึงการใช้บุหรี่ นิโคติน ยา สมุนไพร และอาหารเสริมตามจริง โดยไม่หยุดหรือปรับยาเอง ให้ทีมรักษาประสานแพทย์ที่ดูแลโรคประจำตัวเมื่อจำเป็น และกำหนดแผนเตรียมตัวเฉพาะบุคคล

เลือกสถานพยาบาลในกรุงเทพฯ

เลือกสถานพยาบาลโดยพิจารณาทั้งคุณสมบัติของแพทย์ ความพร้อมของสถานที่ผ่าตัด และการดูแลต่อเนื่อง สำหรับผู้ที่มารักษาในกรุงเทพฯ ควรวางแผนการเดินทาง ที่พัก และการกลับมาตรวจร่วมด้วย โดยใช้ข้อมูลที่ตรวจสอบได้และแผนรักษาเฉพาะบุคคลประกอบการตัดสินใจ

ตรวจสอบก่อนนัด

แพทย์และคุณวุฒิตรวจชื่อ–นามสกุล เลขใบอนุญาต และสถานะการประกอบวิชาชีพกับแพทยสภา พร้อมตรวจวุฒิบัตรหรือหนังสืออนุมัติในสาขาที่แพทย์ระบุว่าได้รับการรับรอง ยืนยันชื่อแพทย์ที่จะผ่าตัดจริง และสอบถามประสบการณ์ในการดึงหน้าตามขอบเขตที่กำลังพิจารณา

สถานที่และทีมดูแลตรวจชื่อ ที่อยู่ และใบอนุญาตของสถานพยาบาลสาขาที่จะผ่าตัดจริงให้ตรงกัน สอบถามผู้รับผิดชอบการระงับความรู้สึก การเฝ้าระวังระหว่างผ่าตัดและพักฟื้น ความพร้อมด้านอุปกรณ์ฉุกเฉิน และแผนส่งต่อโรงพยาบาลหากจำเป็น

ตกลงแผนก่อนผ่าตัด

ขอบเขตและความคาดหวังปรึกษาแพทย์ผู้ผ่าตัดโดยตรงถึงสิ่งที่แก้ไขได้ ข้อจำกัด แนวแผล ทางเลือก และความเสี่ยงเฉพาะบุคคล พร้อมขอให้ระบุบริเวณและหัตถการที่รวมอยู่ในแผน หากใช้ภาพก่อนและหลังประกอบ ควรทราบระยะเวลาหลังผ่าตัดและหัตถการร่วม โดยไม่คาดหวังว่าจะได้ผลเหมือนบุคคลในภาพ

ค่าใช้จ่ายและการติดตามขอแผนรักษาและรายการค่าใช้จ่ายเป็นลายลักษณ์อักษร พร้อมกำหนดตรวจติดตาม ผู้รับผิดชอบดูแล และช่องทางติดต่อเมื่อมีปัญหาทั้งในและนอกเวลาทำการ หากเดินทางจากต่างจังหวัดหรือพักในกรุงเทพฯ ชั่วคราว ควรวางแผนกลับมาตรวจและขอความช่วยเหลือได้จริง

ตัดสินใจเมื่อข้อมูลครบ

ให้เวลาตนเองทบทวนข้อมูลและถามเรื่องที่ยังไม่เข้าใจก่อนลงนามยินยอมหรือชำระเงิน หากแผนรักษาของแต่ละแห่งต่างกัน ให้ถามเหตุผลและเปรียบเทียบจากปัญหา ขอบเขต และการดูแลที่เสนอ หรือขอความเห็นจากแพทย์อีกคนเมื่อยังไม่มั่นใจ โดยไม่เร่งตัดสินใจเพียงเพื่อให้ทันโปรโมชั่น

คำถามที่พบบ่อย

ควรเริ่มพิจารณาดึงหน้าเมื่ออายุเท่าไร?

ไม่มีอายุเดียวที่เหมาะกับทุกคน ควรพิจารณาระดับความหย่อนคล้อย คุณภาพผิว สุขภาพ และความคาดหวังร่วมกัน แพทย์จะประเมินว่าการผ่าตัดเหมาะสมหรือควรพิจารณาทางเลือกอื่น อายุเพียงอย่างเดียวบอกไม่ได้ว่าจำเป็นต้องดึงหน้าหรือควรใช้วิธีใด

ดึงหน้ากับร้อยไหมต่างกันอย่างไร?

การดึงหน้าเป็นการผ่าตัดเพื่อจัดตำแหน่งเนื้อเยื่อและจัดการผิวหนังส่วนเกินตามแผน ส่วนการร้อยไหมใช้ไหมพยุงเนื้อเยื่อโดยไม่ได้ตัดผิวหนังส่วนเกินออก ทั้งสองวิธีต่างกันด้านขอบเขต ผลที่คาดหวัง ระยะพักฟื้น และความเสี่ยง จึงไม่ใช้แทนกันได้ทุกกรณี ควรให้แพทย์ประเมินตามปัญหาของแต่ละคน

ดึงหน้าทิ้งรอยแผลเป็นหรือไม่?

มีรอยแผลเป็นจากการผ่าตัด แม้แพทย์จะวางแนวแผลในตำแหน่งที่ช่วยพราง เช่น บริเวณไรผมหรือรอบหู รอยแผลอาจค่อย ๆ จางลงแต่ไม่หายไปทั้งหมด และบางคนอาจเกิดแผลเป็นนูนหรือกว้าง ควรให้แพทย์อธิบายตำแหน่งแผลตามแผนผ่าตัดและความเสี่ยงเฉพาะบุคคลก่อนตัดสินใจ

ต้องหยุดงานกี่วัน?

อาจวางแผนหยุดงานประมาณ 2–4 สัปดาห์เป็นกรอบเบื้องต้น แต่ระยะจริงขึ้นกับขอบเขตการผ่าตัด สุขภาพ ลักษณะงาน และการฟื้นตัว โดยให้แพทย์ประเมินก่อนกลับไปทำงาน งานใช้แรงหรือยกของหนักอาจต้องรอนานกว่างานเบา และควรเผื่อวันตรวจติดตามด้วย การกลับไปทำงานได้ไม่ได้หมายความว่าแผลและผลลัพธ์เข้าที่แล้ว

ผลลัพธ์อยู่ได้นานแค่ไหน?

ผลลัพธ์อาจคงอยู่ได้หลายปี แต่ไม่ถาวรและไม่มีระยะเวลาที่รับประกันได้สำหรับทุกคน เนื้อเยื่อยังเปลี่ยนแปลงตามวัย โดยมีปัจจัยเรื่องคุณภาพผิว ขอบเขตการผ่าตัด น้ำหนัก และพฤติกรรมร่วมด้วย ควรถามแพทย์ถึงผลที่คาดหวังและการดูแลระยะยาว โดยเข้าใจว่าการผ่าตัดไม่สามารถหยุดความเปลี่ยนแปลงตามวัยได้

ต้องดมยาสลบทุกกรณีหรือไม่?

ไม่จำเป็นทุกกรณี บางกรณีอาจใช้ยาชาเฉพาะที่ร่วมกับยาระงับประสาท ขณะที่บางกรณีใช้การดมยาสลบ การเลือกวิธีขึ้นกับขอบเขตการผ่าตัด สุขภาพ และการประเมินของทีมรักษา ก่อนตกลงควรทราบเหตุผลของวิธีที่เลือก ผู้รับผิดชอบการระงับความรู้สึก และแผนเฝ้าระวังระหว่างผ่าตัดและพักฟื้น